W roku 1877 Thomas Alda Edison zrewolucjonizował świat, prezentując swój najnowszy wynalazek: fonograf. Wiersz „Mary had a little lamb”, nagrany przez sławnego amerykańskiego wynalazcę na woskowym wałku, stał się dzięki temu jednym z najbardziej znanych dziecięcych rymowanek wszech czasów. Przeszło sto lat później Philips zaskoczył świat prezentując nowy standard nagrywania dźwięku: płytę kompaktową. Dzięki jednemu wynalazkowi, pokonane zostały wszystkie uciążliwości, jakie niosły ze sobą tradycyjne nośniki dźwięku. Wraz z pojawieniem się płyty CD, skończyła się epoka szumów i zakłóceń.
Od czasu wynalezienia fonografu, na całym świecie intensywnie pracowano nad udoskonaleniem patentu Edisona. Wałek zastąpiła płyta, początkowo z szelaku, a następnie z winylu. Początkowo na jednej płycie o średnicy trzydziestu centymetrów mieścił się maksymalnie jeden utwór muzyczny, trwający nie dłużej niż trzy minuty. Później na jednej stronie płyty długogrającej udawało się zapisać od pięciu do sześciu piosenek. Wraz z postępem techniki jakość odtwarzania stawała się coraz lepsza.
Płyta CD zapewniła odtwarzanie dźwięku nie tylko zbliżonego do rzeczywistości, co wręcz identycznego z rzeczywistym. Igła została zastąpiona laserem, a płyta winylowa — srebrzystym dyskiem z tworzywa sztucznego. Kompaktowa płyta o średnicy 12 centymetrów ewidentnie przewyższała wydajnością 30-centymetrowe czarne krążki. Bez trudu mieści się na niej ponad godzina muzyki. Zarysowania nie wpływają na jakość dźwięku. Płyta nie zużywa się w wyniku ścierania rowków przez igłę, zachowując doskonałą jakość przez całe dziesięciolecia, niezależnie od częstotliwości odtwarzania.
Zapis na płycie CD realizowany jest w technologii cyfrowej, a więc jako kombinacja zer i jedynek. Układ połączeń elektronicznych, w który zaopatrzony jest każdy odtwarzacz CD, automatycznie koryguje ewentualne drobne błędy na płytach kompaktowych. Filtry dbają o to, aby odtwarzany dźwięk był absolutnie zgodny z naturalnym. To wszystko było nieosiągalne przy zastosowaniu wcześniejszych urządzeń. Obecnie CD stanowi uniwersalny standard w dziedzinie zapisu dźwięku.
Dla wielu osób płyta CD była pierwszym zetknięciem z cyfrową technologią zapisu danych, a przecież nie był to pierwszy produkt tego typu wprowadzony na rynek przez Philips. Płyta kompaktowa jako nośnik dźwięku jest w zasadzie ewolucją płyty video, dysku o średnicy 30 centymetrów, służącego do zapisu obrazu, np. filmów fabularnych. Płyta VLP (Video Long Play) była pierwszym produktem opracowanym przez Philips w technologii cyfrowej, ale w przeciwieństwie do DVD (Digital Versatile Disk) nie odniosła większego sukcesu.
Mimo że Philips jest „wynalazcą” płyty CD, nie był jedyną firmą, która wprowadziła nowy system na rynek. Zarówno przy opracowywaniu produktów, jak i przy ustalaniu standardów nowego nośnika, Philips współpracował z japońską firmą Sony. Obie firmy wychodziły z założenia, że nowy system może odnieść rynkowy sukces tylko wówczas, gdy będzie wspierany przez większą liczbę producentów. Tak też się stało – już na pierwszej prezentacji nową technologię poparło wielu liczących się producentów sprzętu grającego oraz większość przedstawicieli przemysłu muzycznego, którego opinia miała niebagatelne znaczenie dla sukcesu płyty kompaktowej. Ostateczny werdykt mieli jednak wydać konsumenci, oceniając czy jakość dźwięku jest rzeczywiście na tyle lepsza, aby wymienić adaptery na dużo droższe odtwarzacze CD. Okazało się, że wyjątkowa jakość dźwięku na płytach CD była dla klientów warto swojej ceny. W niespełna pół roku po wprowadzeniu na rynek sprzedano dziesiątki tysięcy odtwarzaczy CD i setki tysięcy samych płyt kompaktowych.
Mimo, że kilka firm próbowało wylansować na rynku własne, alternatywne rozwiązania, płyta kompaktowa została szybko przyjęta przez cały przemysł jako światowy standard w dziedzinie zapisu audio. Standard CD okazał się idealny nie tylko do zapisu audio, ale również baz danych i programów. CD-ROM (Read Only Memory) wkrótce stał się nawet bardziej popularny niż format CD Audio. Popularność CD-ROM-ów wzrosła jeszcze bardziej, odkąd użytkownicy komputerów mogą samodzielne tworzyć płyty. Łatwy w obsłudze sprzęt umożliwia łączenie na płycie kompaktowej zapisu audio oraz innych danych, sporządzanie kopii zapasowych, a także tworzenie elektronicznych albumów fotograficznych. Dzięki płytom z możliwością wielokrotnego zapisu (tzw. rewriteable CD-ROM), można zapisać specjalny dysk kompaktowy do nawet tysiąca razy. Sukces płyty kompaktowej oraz związanych z nią produktów zawdzięczamy przede wszystkim uzgodnieniom pomiędzy producentami na całym świecie. Księgi „niebieska”, „zielona” i „pomarańczowa”, nazywane tak od koloru ich oprawy, stanowią biblię każdego producenta sprzętu elektronicznego. Dzięki tym szczegółowym unormowaniom każdy konsument może być pewien, że zakupione przez niego płyty CD mogą być odtwarzane w dowolnym odtwarzaczu CD, bez względu na producenta. To samo dotyczy płyt kompaktowych z bazami danych, nawet jeśli użytkownik sam je wypalał.
Kolejną rewolucją w dziedzinie cyfrowego zapisu danych okazał się format DVD. O ile płyta CD ma pojemność około 650 MB, to płyta DVD jest w stanie pomieścić do 4,5 GB informacji, a więc blisko siedmiokrotnie więcej. Jest to więc doskonały nośnik informacji, gdy w grę wchodzą dane zajmujące sporo miejsca, jak np. filmy pełnometrażowe. Zwykły CD-ROM nie nadawał się do zapisu filmów, w przeciwieństwie do płyty DVD, która ma znacznie większą pojemność. Na jednym dysku mieści się z łatwością długi film kinowy, przy zachowaniu doskonałej, wręcz studyjnej jakości, z sześciokanałowym dźwiękiem stereo w systemie Dolby ProLogic oraz napisami w ośmiu językach. DVD Video stanowi jedną z odmian DVD. Osobne rozwiązanie stanowi DVD-ROM, do zapisu danych komputerowych. Skomplikowane gry, które jeszcze niedawno wymagały kilku płyt CD-ROM, teraz mieszczą się z łatwością na jednej płycie DVD-ROM. Płyta DVD dysponuje wystarczającą objętością, aby pomieścić całą bibliotekę lub rejestr ludności całego kraju. Wyprodukowanie płyty DVD stało się możliwe dzięki ciągłemu udoskonalaniu techniki precyzyjnego naprowadzania lasera, co pozwoliło na bardziej skondensowany zapis informacji na płycie DVD w porównaniu ze zwykłą płytą CD.
|
