„Zieloność” w szpitalach się opłaca

Do tego wzrostu może przyczyniać się zarówno świadomość problemów związanych ze zmianami klimatu i zanieczyszczeniem środowiska, jak i rosnące ceny energii, które pociągają za sobą konieczność optymalizacji kosztów w szpitalach i placówkach zdrowotnych.

– Zauważyliśmy, że praktycznie każde działanie proekologiczne daje wymierne korzyści ekonomiczne. Jest to szczególnie ważne dla dyrektorów jednostek publicznych, ponieważ patrzy się na nasz wynik finansowy. Tak więc jest to bardzo duży atut, który wspiera podejmowanie proekologicznych działań – mówi Sławomir Wysocki, dyrektor Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Chorób Płuc i Gruźlicy w Wolicy, który został uznany za pierwszy w Polsce zielony szpital.

Ponad 70 proc. całkowitej emisji gazów cieplarnianych w sektorze ochrony zdrowia pochodzi z łańcucha dostaw, czyli np. produkcji i transportu leków, urządzeń medycznych czy wyżywienia i wyposażenia dla szpitali – pokazuje raport „Zielone szpitale”, opracowany przez UN Global Compact Network Poland i firmę Philips. Wynika z niego również, że opieka zdrowotna jest w tej chwili bardziej obciążająca dla środowiska niż np. przemysł lotniczy czy stoczniowy, a w scenariuszu business as usual, czyli bez działań na rzecz klimatu, bezwzględne emisje opieki zdrowotnej będą rosły, sięgając 6 gigaton CO2 rocznie do 2050 roku.

Ten wzrost emisji z sektora opieki zdrowotnej można by obniżyć aż o 70 proc., gdyby kraje będące sygnatariuszami Porozumienia Paryskiego realizowały zawarte w nim zobowiązania.

– Jak pokazuje Global Sustainability Index, Polska niestety nie jest w czołówce państw, które potrafią skutecznie zarządzać kwestiami zanieczyszczenia środowiska. Mamy wiele do zrobienia, żeby znaleźć się bliżej czołówki, żeby zmniejszyć ilość generowanych gazów cieplarnianych i innych zanieczyszczeń, również w sektorze ochrony zdrowia – mówi Michał Kępowicz, członek zarządu Philips Polska i dyrektor ds. relacji strategicznych i market access w Philips Healthcare CEE.

Polska plasuje się na 109. miejscu rankingu Global Sustainability Index, z liczbą 48 tys. przedwczesnych zgonów rocznie spowodowanych chorobami związanymi z zanieczyszczeniem powietrza. Każdego roku w Polsce powstaje też ok. 44 tys. ton odpadów medycznych, które stanowią poważny problem środowiskowy.

W opinii ekspertów proces transformacji ochrony zdrowia powinien się zacząć właśnie od szpitali, których większość jest wysoce energochłonna i niewydajna energetycznie. Wynika to m.in. z faktu, że średnio co piąty polski szpital ma ponad 70 lat i wymaga głębokiej termomodernizacji, a specjalistyczne wyposażenie wymaga dodatkowego zużycia energii i chłodzenia.

– Są już w Polsce szpitale, które do problemu poprawy efektywności energetycznej podeszły na poważnie. Robiły to z jednej strony ze względu na poszanowanie środowiska, ale z drugiej – szukały sposobu na wygenerowanie oszczędności – mówi Michał Grzybowski, prezes Philips Polska, który był jednym z gości podcastu Szpital na OIOM-ie. Cały odcinek poświęcony idei „zielonych szpitali” jest dostępny pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=aWD4LqgWxmI

Wiele placówek medycznych w Polsce podjęło decyzję o założeniu instalacji fotowoltaicznych, np. Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 w Szczecinie montując jedną z największych instalacji dachowych, generuje ogromne oszczędności oraz znacząco redukuje wytwarzanie CO2. Natomiast Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Chorób Płuc i Gruźlicy w Wolicy dzięki kompleksowym działaniom stał się pierwszą placówką medyczną w Europie Środkowo-Wschodniej, która dołączyła do ogólnoświatowej sieci Global Green and Healthy Hospitals (GGHH)

– Nasz zespół zwrócił uwagę, że mamy zaawansowany system komputerowy, ale dalej przesyłamy informacje na papierze. Natychmiast to zweryfikowaliśmy i okazało się, że wykorzystanie papieru udało się zmniejszyć o prawie 80 proc. – mówi Sławomir Wysocki.

- Jest mnóstwo działań, które można podjąć, żeby dokonać zielonej transformacji i stać się zielonym szpitalem. Jednym z nich jest termomodernizacja, ale trzeba też pomyśleć o urządzeniach, które znajdują się w szpitalu i pobierają znaczne ilości energii. To powoduje, że koszty są wielokrotnie wyższe niż w przypadku nowszych technologii i urządzeń nowej generacji – mówi Michał Kępowicz.

Według ekspertów transformacja polskich szpitali powinna mieć charakter kompleksowy i obejmować m.in. wymianę źródła ciepła i oświetlenia na bardziej energooszczędne, termomodernizację i poprawę efektywności energetycznej budynków, cyfryzację i modyfikację łańcuchów dostaw dla szpitali tak, aby były bardziej zrównoważone oraz wiele innych.