Rozwój zmysłów u dziecka w brzuchu mamy – okres prenantalny

Rozwój zmysłów u dziecka w brzuchu mamy – okres prenantalny

Czy maluch w brzuchu mamy słyszy, widzi i odbiera bodźce z zewnątrz? Od niedawna wiadomo więcej na ten temat. W latach 60. XX wieku ukazała się publikacja Fredericka Leboyera „Narodziny bez przemocy”, a w latach 80. pediatra Brazelton podejrzał w badaniach USG jak maluch w brzuchu odwraca głowę, by posłuchać grzechotki i wpatruje się w światło latarki przyłożonej do brzucha mamy. Dzięki temu, że wiemy jak rozwija się płód i jego zmysły oraz jak i kiedy zaczyna odbierać bodźce z zewnątrz.

Sprawdź również: Świat 3-miesięcznego malucha

Rozwój zarodka i płodu w łonie matki

Pierwszym organem podejmującym funkcję zarodka jest serce. Wysłuchanie czynności serca jest możliwe w USG około 6 tygodnia ciąży. Rozpoczyna się tworzenie układu nerwowego, oddechowego, moczowego (nerki), pokarmowego i skóry. Bardzo ważną rolą w życiu dziecka są zmysły. Kolejno rozwija się:

Rozwój zmysłów płodu w I trymestrze ciąży

Zmysł dotyku

- rozwija się najwcześniej. Pierwsza wrażliwość na dotyk pojawia się około 8 tygodnia ciąży. Najpierw pojawia się czucie na twarzy – odbiera bodźce ustami i nosem. Następnie czucie pojawia się w okolicy narządów płciowych, dłoni i stóp, oraz w okolicach brzucha i pośladków.

Zmysł przedsionkowy

- czyli równowaga dziecka, która rozwija się około 10. tygodnia ciąży. Dziecko w brzuchu mamy wykonuje różne ruchy i zmienia pozycję swojego ciała. Równie ważne jest to, jak mama porusza się i jaką aktywność wykonuje w ciągu dnia. Dziecko jako pierwsze rejestruje zjawiska rytmiczne, czyli te związane z kolebaniem podczas poruszania się mamy. Ruch mamy pozytywnie wpływa na rozwój przedsionkowy dziecka. Polecaną aktywnością są spacery, pływanie i taniec. Gdy mama ma ograniczony ruch np. ze względu na ciążę zagrożoną porodem przedwczesnym, może wykorzystać fotel bujany, hamak lub huśtawkę ogrodową

Zmysł czucia głębokiego

- czyli priopriocepcja, wykształca się wraz z pierwszymi reakcjami na dotyk i służy nieświadomej regulacji napięcia mięśniowego. Stymulacja czucia głębokiego następuje przez ruch i kopanie w brzuchu.

Słuch

- w 8. tygodniu następuje proces unerwiania ucha wewnętrznego. Pod koniec I trymestru rozwija się również aparat słuchowy.

Zmysły dziecka w II trymestrze ciąży

Smak

- maluch w brzuchu zaczyna ssać palec, połyka płyn owodniowy i staje się wrażliwy na jego smak. Smak ma zależny od tego co mama je. Możliwe jest, że przed narodzeniem maluch nabiera przyzwyczajeń i preferencji smakowych.

Słuch

- zaczyna słyszeć około 5. miesiąca, przede wszystkim dźwięki z wewnątrz i z zewnątrz– bicie serca, przepływającej krwi, czy pracy jelit. Dźwięki są stłumione przez płyn owodniowy. Najlepiej słyszalny jest głos mamy, ponieważ dochodzi z wewnątrz i zewnątrz. Głosy bliskich, odgłosy życia codziennego, natury, muzyka. Maluchy w brzuchu preferują dźwięki niskie, spokojne i łagodne. Muzyka klasyczna pozytywnie wpływa na rozwój mózgu. Natomiast nadmierny hałas może uszkadzać komórki w przewodzie ślimakowym.

Wzrok

- rozwija się od około 16. tygodnia i dziecko zaczyna reagować na światło słoneczne oraz je odczuwać. Około 27. tygodnia oczy otwierają się i zaczyna widzieć światło przenikające przez powłoki brzuszne mamy. Jest to najmniej dojrzały zmysł po przyjściu na świat.

Przeczytaj również: Co dzieje się z kobietą i dzieckiem w drugim trymestrze ciąży?

III trymestr ciąży

Rozwój węchu

- zaczyna się około 9. tygodnia (tworzą się komórki nabłonka węchowego). Natomiast dynamiczny rozwój zmysłu węchu następuje około 30. tygodnia ciąży. Odbiera wrażenia pochodzące ze związków chemicznych znajdujących się w płynie owodniowym. Dzięki temu po porodzie rozpoznaje swoją mamę.