Grzybica (kandydoza) języka - skąd się bierze i jak ją leczyć

Grzybica (kandydoza) języka - skąd się bierze i jak ją leczyć

Grzyby Candida albicans według różnych szacunków występują u co piątej, a nawet co drugiej osoby. Jednak tylko u niektórych wywołują grzybicę języka. Jak to się dzieje? Jak leczyć kandydozę języka i jak jej uniknąć?

Skąd się bierze grzybica języka?

Grzybica języka to jedna z postaci grzybicy jamy ustnej. Powodują ją grzyby Candida albicans, które występują u wielu osób (20-50% populacji), ale najczęściej nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Zaistnieć muszą dodatkowe czynniki obniżające odporność, by pojawiła się grzybica. Jakie?

• grypa, przeziębienie lub inna infekcja osłabiająca układ odpornościowy;
• choroby przewlekłe, np. cukrzyca;
• próchnica i inne choroby jamy ustnej i zębów;
• urazy błony śluzowej spowodowane przez protezy zębowe, uszkodzenie mechaniczne lub aparaty ortodontyczne;
• zaniedbania w higienie jamy ustnej;
• palenie papierosów;
• stres;
• antybiotykoterapia;
• niewłaściwa dieta – niedożywienie lub nadmierne spożycie węglowodanów;
• niedobory witamin, żelaza i kwasu foliowego;
• zaburzenia hormonalne - ciąża lub menopauza.y

Jak widać, grzybica języka ma niekiedy przyczyny zdrowotne, na które nie mamy wpływu – bywa dodatkowym problemem związanym na przykład z chorobami przewlekłymi. Często zdarza się jednak, że pojawienie się grzybicy na języku wynika z naszych zaniedbań i szkodliwych nawyków. To oznacza, że można się przyczynić do wystąpienia choroby, ale można się też przed nią bronić, odpowiednio dbając o siebie.

Do czego mogą prowadzić drożdżaki w jamie ustnej?

Drożdżaki w jamie ustnej, najczęściej kandydoza wywołana przez grzyby Candida albicans, mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

Nieleczone infekcje rozprzestrzeniają się na przełyk, gardło i układ pokarmowy, powodując bolesne połykanie i problemy trawienne. U osób z obniżoną odpornością drożdżaki mogą przedostać się do krwiobiegu, prowadząc do sepsy zagrażającej życiu.

Przewlekłe infekcje osłabiają lokalną odporność jamy ustnej, zwiększając ryzyko nawracających zapaleń dziąseł i próchnicy. Drożdżaki mogą również wywoływać zapalenie kącików ust, pęknięcia języka oraz uczucie pieczenia i suchości w jamie ustnej.

W skrajnych przypadkach nieleczone kandydoza może prowadzić do uszkodzenia błon śluzowych i przedostania się infekcji do układu oddechowego, co jest szczególnie niebezpieczne dla niemowląt, osób starszych i immunosupresyjnych.

Grzybica języka – objawy

Biały nalot na języku to tylko jeden z symptomów kandydozy języka. Innymi niepokojącymi zmianami są pleśniawki, problemy z przełykaniem, nieprzyjemny zapach z ust, uczucie suchości w jamie ustnej. Co więcej, grzybica języka ma kilka odmian, a każda nieco inne objawy:

• Kandydoza rzekomobłoniasta ostra (candidiasis pseudomembranacea acuta) – zmiany zapalne pokrywają całą błonę śluzową jamy ustnej, a na języku pojawia się biały nalot o konsystencji zsiadłego mleka, który łatwo jest usunąć. Pod nim znajdują się żywoczerwone plamy. Temu rodzajowi grzybicy często towarzyszy zapalenie warg i suchość języka.
• Kandydoza ostra zanikowa (candidiasis acuta atrophica) - silne zaczerwienienie błony śluzowej jamy ustnej i gardła, widoczne białe lub kremowe ogniska grzybicze. Występują również obrzęk i pieczenie języka oraz zapalenie kącików ust.
• Kandydoza przewlekła zanikowa (candidiasis chronica atrophica) - powszechna wśród osób noszących protezy zęby. Występuje głównie na podniebieniu, nierzadko na języku, który może ulec całkowitemu wygładzeniu. Zmiany mają postać rozległych plam lub rozlanych rumieni.
• Kandydoza rozrostowa przewlekła (candidiasis chronica hiperplastica) - na języku pojawiają się zmiany w postaci białych tarczek o nieregularnych kształtach, które otacza rumień. Bardzo trudno oderwać je od podłoża;
• Romboidalne zapalenie języka (glossitis rombica mediana) - na języku pojawia się owalna biała lub czerwona plama, która zaczyna twardnieć.

Zaobserwowanie takich objawów powinno być powodem do szybkiej wizyty u lekarza – stomatologa lub dermatologa. Leczenie grzybicy języka rozpocznie się prawdopodobnie od badań mykologicznych, które dostarczą informację, jaki grzyb lub grzyby są przyczyną problemów.

Jak leczyć kandydozę języka?

Leczenie grzybicy języka jest konieczne, ponieważ zaniedbana grzybica może przerodzić się w poważne problemy kolejnych fragmentów przewodu pokarmowego. Lekarz może zapisać środki doustne, roztwory do płukania oraz do pędzlowania jamy ustnej. Jeśli grzybica języka spowodowana jest na przykład zaniedbaną cukrzycą lub inną chorobą przewlekłą, samo leczenie grzybicy nie przyniesie długotrwałych skutków – potrzebne jest wyleczenie lub uspokojenie przyczyn. Ważne jest też wdrożenie domowych sposobów na grzybicę języka oraz zdrowszych nawyków. W łagodzeniu dolegliwości pomagają herbaty ziołowe o działaniu antyseptycznym oraz ziołowe płukanki (np. z szałwii). Niezbędna jest zmiana diety na bogatą w błonnik i wykluczenie cukrów prostych. Unikać trzeba czekolady, białego pieczywa, serów pleśniowych, ale też alkoholu i papierosów. Higiena jamy ustnej, języka i zębów musi wejść na nowy poziom – to bardzo ważne, jeśli chcemy skutecznie wyleczyć grzybicę języka oraz zapobiec jej nawrotom.

Jak wspierać higienę języka i całej jamy ustnej?

Czyszczenie języka powinno być stałym elementem codziennej higieny jamy ustnej, ponieważ to właśnie na jego powierzchni mogą gromadzić się bakterie, resztki jedzenia oraz osad odpowiedzialny za nieprzyjemny zapach z ust. Najlepiej wykonywać je przy pomocy specjalnych narzędzi przeznaczonych do higieny języka, jednak równie ważne jest kompleksowe dbanie o czystość całej jamy ustnej.

Dużym wsparciem codziennej higieny może być elektryczna szczoteczka soniczna Philips Sonicare, która pomaga skutecznie usuwać płytkę bakteryjną również z trudno dostępnych miejsc. Technologia Philips Sonicare wykonuje do 62 tysięcy ruchów pulsacyjnych i wymiatających na minutę, wytwarzając hydro-soniczną falę Sonicare wspierającą oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych oraz wzdłuż linii dziąseł. Philips Sonicare usuwa nawet 20 razy więcej płytki bakteryjnej¹ z powierzchni zębów w porównaniu do zwykłej szczoteczki manualnej oraz pomaga zadbać nawet o 15 razy zdrowsze dziąsła².

Uzupełnieniem codziennej pielęgnacji może być także irygator, który pomaga wypłukiwać resztki jedzenia i bakterie z miejsc trudnych do dokładnego oczyszczenia samą szczoteczką. Warto zapoznać się z modelami Philips Sonicare Power Flosser 7000 lub Philips Sonicare Power Flosser 3000. Końcówka F3 QuadStream w charakterystycznym kształcie litery X wytwarza 4 szerokie strumienie wody, które pomagają dokładnie oczyszczać przestrzenie międzyzębowe oraz okolice linii dziąseł. Miękka, gumowa nakładka pozostaje delikatna dla dziąseł, a jednocześnie pokrywa nawet 8 razy większy obszar czyszczenia³. Technologia PulseWave prowadzi użytkownika od zęba do zęba za pomocą krótkich impulsów, pomagając dokładnie wyczyścić całą jamę ustną. Z kolei końcówka F1 Standard wspiera dogłębne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych i usuwanie płytki nazębnej oraz osadu. Takie połączenie szczoteczki sonicznej i irygatora wspiera utrzymanie wysokiego poziomu higieny jamy ustnej również w warunkach domowych.

Jak dbać o jamę ustną i zęby?

Mycie języka to tylko jeden z niezbędnych elementów dbania o higienę jamy ustnej, jeśli chcemy wspomóc leczenie, zapobiec pojawieniu się lub nawrotom grzybicy języka. Zdrowie zębów i dziąseł też jest bardzo ważne – próchnica, krwawiące dziąsła, paradontoza i inne choroby jamy ustnej również mogą być przyczynami lub czynnikami sprzyjającymi grzybicy. Dokładne usuwanie płytki nazębnej, czyli osadu z jedzenia, który zostaje na zębach i jest pożywką dla bakterii to pierwszy krok do zadbanych zębów. Co ważne, czyszczenie musi być delikatne, żeby nie uszkodzić dziąseł. Takie dokładne, ale delikatne mycie zapewnia szczoteczka soniczna Philips Sonicare.

Szczoteczka soniczna Philips Sonicare usuwa do 20 razy więcej płytki nazębnej i zapewnia do 15 razy zdrowsze dziąsła niż szczoteczka manualna – to rezultaty potwierdzone w badaniach klinicznych. Skąd takie efekty? To moc mikrobąbelków, które pod wpływem dynamicznych ruchów końcówki wtłaczane są w trudno dostępne miejsca. Zadbane zęby i zdrowe dziąsła to podstawa zdrowia jamy ustnej, dlatego skuteczne czyszczenie należy wprowadzić jak najwcześniej – by zapobiegać problemom takim jak grzybica języka. Jeśli grzybica już się pojawiła, zaawansowane dbanie o czystość zębów i języka jest doskonałym wsparciem leczenia i zapobiegania nawrotom, więc warto zacząć używać szczoteczki sonicznej Philips Sonicare w każdej chwili.

Przeczytaj również: Leukoplakia - czym jest, objawy, jak ją wyleczyć