Budowa włosa - z czego i w jaki sposób zbudowane są włosy?

Budowa fizyczna włosa

Człowiek ma na głowie mniej więcej 100–150 tysięcy włosów. Każdy włos jest zbudowany z widocznej, martwej łodygi oraz korzenia znajdującego się pod skórą (dolna jego część jest potocznie nazywana cebulką). Jest on otoczony mieszkiem włosowym, który jest z kolei połączony z gruczołem łojowym. Na dnie mieszka znajduje się brodawka, na powierzchni której mieszczą się komórki macierzy zaopatrujące włos w substancje odżywcze. Jej zniszczenie powoduje trwałą utratę włosa.

Jak szybko rosną włosy? Włos rośnie o około 1–1,5 cm na miesiąc, choć wpływ na to ma wiele czynników, przede wszystkim ogólny stan zdrowia (w tym gospodarka hormonalna), stosowana dieta, pielęgnacja, a nawet aktualna pora roku. Za kolor włosów odpowiada barwnik o nazwie melanina produkowany przez komórki pigmentowe, czyli melanocyty. Jest on wytwarzany w mieszku włosowym – gdy proces ten nie przebiega prawidłowo, pojawia się siwizna (włos staje się bezbarwny).

Fazy wzrostu włosa

Na wzrost włosów wpływ mają przede wszystkim: funkcjonowanie naczyń krwionośnych, a także przebieg podziałów komórek macierzystych i procesów biochemicznych w macierzy włosa. Każdy włos przechodzi cykl wzrostu, który składa się z trzech faz:

1. Anagen – to najdłuższy etap wzrostu włosów znajdujących się na głowie, zazwyczaj trwa on 3–4 lata (choć może również trwać i 7 lat). Jest to faza aktywna, w jej trakcie dochodzi do podziałów komórkowych oraz produkcji melaniny w mieszku. Jednocześnie obejmuje ona około 80% włosów. Co ciekawe, stadium anagenu w przypadku brwi trwa zaledwie 1 do 2 miesięcy.
2. Katagen – to faza przejściowa, w trakcie której włos ulega przebudowie: korzeń oddziela się od opuszki mieszka i zmienia kształt, a mieszek zanika. Cały włos jest wówczas wypychany w stronę powierzchni skóry. Ten stan trwa od 1 do 2 tygodni, znajduje się w nim 0,5–1% wszystkich włosów.
3. Telogen – jest określany jako faza spoczynku, znajduje się w niej około 13% włosów na głowie. Na tym etapie, trwającym mniej więcej 2–4 miesiące, zrogowaciały włos przesuwa się w kierunku skóry i w końcu wypada. Wówczas cały cykl wzrostu włosa rozpoczyna się na nowo.

Najczęstsze problemy z włosami

Problemy ze stanem skóry głowy oraz kondycją włosów są powszechne, dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wśród najczęściej występujących znajdują się:

Nadmierne wypadanie włosów – codziennie tracimy około 100–200 włosów i jest to zjawisko fizjologiczne. Jeśli włosów wypada więcej (zwiastuje to np. większa niż wcześniej ilość włosów na szczotce bądź grzebieniu po czesaniu), wówczas może to świadczyć o chorobie bądź innym zaburzeniu. Przyczyn takiego stanu może być wiele: od przebytych infekcji, przez problemy hormonalne, aż po niedobory witamin i minerałów. Nadmierne wypadanie włosów warto skonsultować z trychologiem.

Przetłuszczanie się włosów – jest ono wynikiem wzmożonej aktywności gruczołów łojowych. Może być spowodowane m.in. kłopotami hormonalnymi, uwarunkowaniami genetycznymi czy niewłaściwą pielęgnacją skóry głowy. W walce z przetłuszczającymi się włosami warto stosować głęboko oczyszczające szampony oraz łagodne, nieobciążające odżywki i maski, a od czasu do czasu wykonywać peeling skalpu.

Rozdwajające się końcówki – są one efektem nadmiernego rozchylania się łusek włosów na skutek uszkodzeń mechanicznych i chemicznych. Ich przyczyną mogą być: rozjaśnianie włosów, stosowanie agresywnych środków myjących zawierających SLS lub SLES, używanie urządzeń do stylizacji, takich jak lokówki czy prostownice bez odpowiedniej ochrony włosów przed wysoką temperaturą.