Czym jest ssawka u niemowlaka i dlaczego powstaje?

Ssawka u niemowlaka – czy jest niebezpieczna?

Mleko matki to niezastąpiony pokarm dla dziecka – specjaliści oraz WHO zalecają, aby było jedynym pożywieniem do 6. miesiąca życia, a jego kontynuacja powinna trwać nawet do dwóch lat. Dostarcza wiele składników odżywczych i jest cennym źródłem witamin, a także wspiera układ odpornościowy niemowlęcia.

Odpowiednie przystawienie dziecka do piersi oraz zachęcenie go do przyjęcia mleka jest niezwykle istotne w pierwszych godzinach od porodu. Oprócz przyjęcia cennych mikroelementów i zaspokojenia głodu, maluch rozwija wyćwiczone w trakcie życia płodowego odruchy ssania i przełykania. Jeżeli jesteś młodą mamą i chcesz dowiedzieć się więcej o korzyściach płynących z naturalnego pokarmu, przeczytaj nasz artykuł o początkach karmienia piersią.

Nieregularność laktacji oraz ograniczone ilości mleka z biegiem czasu przestają być problemem, a wyuczona technika przystawiania maleństwa pozwala na spokojne karmienie. Wraz z upływem czasu u niektórych dzieci może pojawić się ssawka, która nie powinna być powodem do niepokoju.

Jak powstaje ssawka u noworodka i niemowlaka?

Ssawka, czyli niewielki białawy lub przeźroczysty pęcherzyk na ustach malucha, powstaje w wyniku zbyt intensywnego i mocnego ssania piersi mamy. Może pojawić się u noworodka lub niemowlęcia nawet kilkukrotnie podczas pierwszych miesięcy życia. Mimo że to naturalna odpowiedź organizmu malucha pamiętaj, że warto bacznie obserwować dziecko i reagować na wszelkie niepokojące symptomy. Jeżeli zauważysz podwyższoną temperaturę u pociechy, a w trakcie pobierania pokarmu towarzyszy jej ból i staje się nerwowe, zgłoś się do pediatry, który przebada malucha i dobierze właściwy sposób leczenia.

Jak poradzić sobie ze ssawką u niemowlaka? Ze względu na to, że powstaje pod wpływem intensywnego ssania piersi, po pewnym czasie sama znika i nie wymaga wizyty u lekarza. Jeżeli zauważysz, że zaraz po zakończeniu karmienia powiększyła się – bez obaw! Po pewnym czasie pomniejszy się, a kilka dni później zaschnie i odpadnie.

Ssawka czy opryszczka?

Choć ssawka potrafi zaniepokoić niedoświadczonych rodziców, to nie powinna być powodem do zmartwień. U niektórych dzieci pojawia się regularnie nawet do 2. roku życia, a u innych nigdy nie występuje. Jest niegroźna i nie stanowi niebezpieczeństwa dla prawidłowego rozwoju malucha, w przeciwieństwie do opryszczki. Z wyglądu przypomina ssawkę, jednak może wywoływać różne dolegliwości.

Opryszczka, potocznie nazywana też „zimnem”, powstaje poprzez zakażenie wirusem typu HSV-1, które następuje drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt ze zmianą skórną. Może mieć różne objawy, a najczęstszym symptomem jest jasny pęcherzyk zlokalizowany w obrębie ust – wywołuje on ból i dyskomfort podczas pobierania pokarmu z piersi lub butelki. Nieleczona opryszczka może prowadzić do groźnych powikłań i jest szczególnie niebezpieczna dla noworodków.

Nie tylko ssawka u niemowlaka – choroby jamy ustnej małych dzieci

Niezależnie od tego, czy korzystasz z laktatora i karmisz dziecko za pomocą butelki, czy przystawiasz je do piersi, warto reagować na wszelkie zmiany, które pojawiają się w obrębie jamy ustnej dziecka. Co prawda pojawienie się ssawki u niemowlęcia nie powinno być powodem do niepokoju, ale wystąpienie bolesnych nadżerek czy niepokojących nalotów na dziąsłach nie należy lekceważyć.

• Afty

Mogą być zlokalizowane w różnych miejscach jamy ustnej, jednak najczęściej występują w obrębie warg oraz podniebienia dziecka. Charakteryzują się nieregularnym kształtem, a ich centralną część stanowi żółtawy pęcherzyk o czerwonej obwódce. Najczęściej występują w okresie ząbkowania, ale mogą pojawić się także w wyniku urazu oraz po przebytej infekcji4.

• Pleśniawki

To białe naloty, które powstają najczęściej w pierwszym miesiącu życia dziecka. Są wynikiem rozwoju drożdżaków w jamie ustnej maluszka, czemu sprzyja m.in. nie do końca wykształcony układ odpornościowy. Pleśniawki mogą pojawić się na języku oraz wewnętrznej stronie policzków i charakteryzują się zmniejszonym łaknieniem, a także bólem o różnym nasileniu np. w trakcie pobierania pokarmu5.

• Zajady

Zajady to zapalenia kącików ust i występują u tych dzieci, które dopiero zaczynają ząbkować. Powstają na skutek kontaktu naskórka ze śliną przez np. częste oblizywanie warg, ssanie palca lub smoczka. Mogą nawracać, a towarzyszący im ból uniemożliwiać spokojne nakarmienie pociechy.

Higiena jamy ustnej u noworodków i niemowlaków

Niezależnie od tego, w jaki sposób zaspokajasz głód maluszka, warto pamiętać o kilku istotnych zasadach higieny jamy ustnej noworodka i niemowlęcia:

1. Dbaj o jamę ustną dziecka już od pierwszych miesięcy

Pamiętaj o przemywaniu bezzębnych dziąseł dziecka delikatnym gazikiem nasączonym przegotowaną wodą – to niezwykle ważne zarówno w przypadku kilkutygodniowej pociechy, jak i starszego malucha. Dzięki temu zapobiegniesz m.in. powstawaniu pleśniawek czy pojawieniu się innych groźnych infekcji.

2. Wykonuj masaż dziąseł – dzięki temu pomożesz dziecku w ząbkowaniu

Już od 5. miesiąca życia w trakcie oczyszczania wałów dziąsłowych warto rozpocząć delikatne masaże – należy wykonywać je powoli, z niewielkim naciskiem. W ten sposób nie tylko usuniesz zgromadzone bakterie i drobnoustroje, ale także przygotujesz malucha przed bolesnym okresem wyżynania się pierwszych zębów.

3. Ssawka u niemowlęcia i zmiany chorobowe

Co prawda wystąpienie ssawki u niemowlęcia nie wymaga wizyty u pediatry, to pojawienie się aft czy pleśniawek należy skonsultować ze specjalistą. Dzięki temu unikniesz ewentualnych powikłań związanych z pojawiającymi się chorobami oraz wpłyniesz na komfort dziecka podczas karmienia.

4. Pierwsze ząbki – zacznij korzystać z delikatnych szczoteczek dla dzieci

Kiedy tylko w jamie ustnej maluszka pojawi się pierwszy ząb, postaraj się o to, aby jak najszybciej zaopatrzyć się w delikatną szczoteczkę dla niemowląt oraz specjalną pastę. Staraj się czyścić zarówno dziąsła, jak i wyrżnięte mleczaki co najmniej raz dziennie, najlepiej przed snem. Dzięki temu unikniesz powstania tzw. próchnicy butelkowej6.