Zez u niemowlaka – czy są powody do zmartwień?

Zez pozorny – częsty rodzaj zeza u niemowlaka

U niemowlaków często występuje zez pozorny. To nie prawdziwy zez, a jedynie mylne wrażenie, że niemowlę zezuje. Do takich nieprawidłowych wniosków można dojść przez specyficzną budowę twarzy dziecka. Chodzi tu o połączenie szerokiej nasady nosa ze zmarszczką nakątną, czyli pionowym fałdem skóry, który pokrywa obydwa kąty oka znajdujące się przy nosie. Zez pozorny występuję u znacznej części badanych niemowląt z podejrzeniem zeza. Na szczęście rodzice tej grupy maluchów, mogą odetchnąć z ulgą.

Rodzaje zeza u niemowlaka

Zdiagnozowanie zeza u noworodka wymaga bacznej obserwacji dziecka. Jest kilka objawów, które mogą towarzyszyć zezowaniu. Przekrzywianie główki lub mrużenie oczu podczas patrzenia na jakąś rzecz może oznaczać, że dziecko ma problemy z prawidłowym widzeniem. Wtedy trzeba jak najszybciej udać się do lekarza.. Jakie są najpopularniejsze rodzaje zeza u niemowlaka?

• Zez zbieżny

Zez zbieżny można rozpoznać po tym, że oczy dziecka nie ustawiają się w sposób równoległy, a kierują w stronę nosa. Przyczyną tego rodzaju zeza bardzo często jest nadwzroczność.

• Zez rozbieżny

Jeśli dziecko ma zeza rozbieżnego, jego gałki oczne ustawiają się w kierunku skroni. Zez rozbieżny wcale nie musi być stałą przypadłością, jednak z czasem będzie pojawiał się coraz częściej.

• Zez skośny

Przyczyną zeza skośnego jest niedowład mięśnia górnego skośnego. Taki zez może mieć charakter zarówno wrodzony, jak i nabyty. Dziecko z zezem skośnym będzie pochylało głowę w stronę zdrowego oka i obniżało brodę.

Zezowanie niemowlaka – kiedy udać się do lekarza?

W większości przypadków zez u niemowląt nie powinien być powodem do niepokoju. Często zdarza się tak, że zez samoistnie zanika w okolicach 6. miesiąca życia. Po tym czasie, niemowlak nadal może zezować, ale tylko w określonej sytuacji – gdy obserwuje przedmioty znajdujące się bardzo blisko twarzy. Kiedy maluch skończy pół roku, warto skontrolować jego oczy u lekarza. Tylko wtedy będzie można sprawdzić, czy zezowanie wynika z naturalnych przyczyn, czy też jest objawem wady wzroku. W tym drugim przypadku będzie można mówić o zezie towarzyszącym.

Diagnostyka zeza u noworodków

Wykonując prosty test można szybko sprawdzić, czy u niemowlaka występuje zez pozorny, czy też mamy do czynienia z poważnym schorzeniem. W tym celu trzeba wykonać tzw. cover-test, czyli test zasłaniania. Polega na tym, że dziecku należy zasłonić jedno oko i jednocześnie obserwować zachowanie drugiego oka. Jeśli odsłonięte oko pozostaje nieruchome i nie wykonuje ruchu nastawczego, z całą pewnością zeza można wykluczyć. Test należy przeprowadzić również na drugim oku.

Co w przypadku, gdy oko nie pozostanie nieruchome? Jak odczytywać wyniki testu? Ruch nastawczy z konwergencji, a więc ruch oka od nosa do ucha może świadczyć o zezie zbieżnym. Z kolei ruch nastawczy z dywergencji, czyli ruch oka od ucha do nosa, wskazuje na zez rozbieżny. Niestety, nie zawsze dziecko chce współpracować, przez co niekiedy wykonanie cover-testu okazuje się niemożliwe. W takich sytuacjach można wykonać test Hirschberga. Test polega na oświetlaniu oczu dziecka z odległości ok. 30 cm i obserwacji rogówki. Jeśli refleksy świetlne na rogówce są rozmieszczone symetrycznie, mamy do czynienia z równoległym ustawieniem oczu.

Leczenie zeza u niemowląt

Leczenie zeza u noworodka należy rozpocząć zaraz po wykryciu choroby. Choć terapia może trwać nawet kilka lat, trzeba pamiętać o tym, że zeza można całkowicie wyleczyć. Jeśli towarzyszy mu wada wzroku, konieczne będzie noszenie szkieł korekcyjnych przez malucha. Bardzo często zdarzają się przypadki, że leczenie zeza u niemowlaka można ograniczyć właśnie do noszenia okularów. W przypadku zeza u dzieci najczęściej stosuje się jedno z dwóch rodzajów leczenia:

• leczenie pleoptyczne

Głównym celem terapii pleoptycznej jest nauczenie dziecka patrzenia odpowiednią częścią siatkówki, czyli plamką. Żeby to osiągnąć, maluch musi wykonywać różne ćwiczenia. Po zakończeniu terapii, dziecko jest w stanie uzyskać pełną ostrość widzenia.

• leczenie ortoptyczne

W ramach terapii ortoptycznej, dziecko uczy się w prawidłowy sposób ustawiać gałki oczne. Nauka odbywa się za pomocą wykonywanych ćwiczeń. Jeśli ćwiczenia nie przyniosą rezultatów, konieczne jest operacyjne leczenie zeza.

W przypadku leczenia zeza u noworodków, najczęściej najskuteczniejsze okazuje się leczenie korygujące wadę wzroku. Z racji tego, że proces widzenia kształtuje się mniej więcej do szóstego roku życia, niemowlę, które zezuje, ma dużą szansę na całkowite wyleczenie. Niestety, czasem zdarzają się również przypadki, w których do wyleczenia zeza będzie niezbędny zabieg chirurgiczny.